Đục Thủy Tinh Thể Là Gì? Dấu Hiệu Nhận Biết Và Nguyên Nhân

Đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân phổ biến gây suy giảm thị lực, đặc biệt ở người lớn tuổi. Bệnh thường tiến triển từ từ nên nhiều người không nhận ra ngay những thay đổi ở mắt. Nếu không được theo dõi và điều trị phù hợp, tình trạng này có thể ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày.

Vậy đục thủy tinh thể là gì, có những dấu hiệu nào và nguyên nhân do đâu? Hãy cùng Kính Mắt COYA tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Đục thủy tinh thể là gì?

Thủy tinh thể là bộ phận trong suốt nằm bên trong mắt, có vai trò hội tụ ánh sáng lên võng mạc để tạo ra hình ảnh rõ nét. Khi thủy tinh thể bị đục, ánh sáng đi qua bị cản trở hoặc tán xạ. Điều này khiến hình ảnh nhìn thấy trở nên mờ, nhòe hoặc kém rõ ràng.

Đục thủy tinh thể còn được gọi là cườm khô trong cách gọi thông thường. Bệnh thường liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên, nhưng cũng có thể xuất hiện do chấn thương mắt, một số bệnh lý hoặc tác dụng của thuốc.

Đục thủy tinh thể có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt. Nếu cả hai mắt cùng bị ảnh hưởng, mức độ đục không nhất thiết giống nhau. Bệnh thường tiến triển chậm và có thể chưa gây ra triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.

2. Dấu hiệu nhận biết đục thủy tinh thể

Các triệu chứng có thể xuất hiện từ từ và dễ bị nhầm với tật khúc xạ hoặc những vấn đề về mắt khác. Bạn nên chú ý những dấu hiệu sau:

2.1. Nhìn mờ như có màn sương

Đây là một trong những biểu hiện thường gặp. Hình ảnh có thể trở nên mờ đục, thiếu sắc nét, giống như đang nhìn qua lớp kính bị phủ sương.

Tình trạng này thường không cải thiện hoàn toàn chỉ bằng cách lau kính. Người bệnh cũng có thể nhận thấy việc đọc sách, xem tivi hoặc nhận diện khuôn mặt trở nên khó khăn hơn.

2.2. Khó nhìn vào ban đêm

Người bị đục thủy tinh thể có thể nhìn kém trong môi trường thiếu sáng. Việc quan sát đường đi, đọc biển báo hoặc di chuyển vào buổi tối có thể trở nên khó khăn.

Nếu thị lực ban đêm giảm, bạn nên thận trọng khi lái xe và đi khám mắt để xác định nguyên nhân.

2.3. Nhạy cảm với ánh sáng và bị chói

Ánh nắng, đèn đường hoặc đèn pha xe đối diện có thể gây chói mắt nhiều hơn bình thường. Một số người còn nhìn thấy quầng sáng quanh bóng đèn.

Triệu chứng này có thể ảnh hưởng đến khả năng đọc, làm việc ngoài trời và lái xe. Tuy nhiên, chói mắt cũng có thể xuất phát từ những bệnh lý khác.

2.4. Màu sắc trông nhạt hoặc ngả vàng

Khi thủy tinh thể bị đục và đổi màu, hình ảnh có thể kém tươi sáng. Màu sắc, đặc biệt là các tông màu xanh, có thể trông nhạt hoặc ngả vàng hơn trước.

Người bệnh đôi khi chỉ nhận ra sự khác biệt khi so sánh thị lực giữa hai mắt hoặc sau khi được kiểm tra chuyên khoa.

2.5. Thường xuyên phải thay kính

Một số người nhận thấy kính đang đeo không còn giúp nhìn rõ như trước. Độ kính có thể cần điều chỉnh thường xuyên hơn.

Dù vậy, thay đổi độ kính không đồng nghĩa chắc chắn với đục thủy tinh thể. Nguyên nhân cũng có thể là cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc những vấn đề thị lực khác.

2.6. Nhìn đôi hoặc hình ảnh bị bóng

Một số trường hợp có thể nhìn một vật thành hai hình hoặc thấy bóng mờ chồng lên hình ảnh chính. Đây có thể là biểu hiện liên quan đến đục thủy tinh thể, nhưng cũng có thể do các nguyên nhân khác ở mắt.

Nếu nhìn đôi xuất hiện đột ngột, đặc biệt kèm đau đầu, yếu liệt hoặc nói khó, cần đi cấp cứu ngay.

Lưu ý: Không phải ai bị đục thủy tinh thể cũng có đầy đủ các triệu chứng trên. Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể chưa gây ra biểu hiện rõ rệt.

3. Nguyên nhân gây đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể hình thành khi cấu trúc và các protein trong thủy tinh thể thay đổi, làm giảm độ trong suốt. Những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thường gặp gồm:

3.1. Quá trình lão hóa

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Theo tuổi tác, các protein trong thủy tinh thể dần biến đổi và kết tụ, khiến thủy tinh thể mất đi độ trong suốt vốn có.

Vì vậy, nguy cơ mắc bệnh tăng lên khi tuổi càng cao. Tuy nhiên, tuổi tác không phải là yếu tố duy nhất quyết định việc một người có bị đục thủy tinh thể hay không.

3.2. Bệnh đái tháo đường

Người mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ phát triển đục thủy tinh thể cao hơn. Những thay đổi trong quá trình chuyển hóa có thể ảnh hưởng đến thủy tinh thể và làm bệnh xuất hiện sớm hơn.

Việc kiểm soát đường huyết và khám mắt định kỳ giúp theo dõi sức khỏe mắt tốt hơn.

3.3. Tiếp xúc nhiều với tia cực tím

Tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời có thể góp phần làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể theo thời gian, nhất là khi mắt thường xuyên tiếp xúc mà không được bảo vệ.

Bạn nên sử dụng kính râm có khả năng chống tia UV và đội mũ rộng vành khi hoạt động ngoài trời. Kính râm thời trang không mặc nhiên có khả năng chống UV nếu không có thông tin xác nhận.

3.4. Chấn thương hoặc phẫu thuật mắt

Chấn thương trực tiếp vào mắt có thể làm tổn thương thủy tinh thể. Trong một số trường hợp, đục thủy tinh thể xuất hiện ngay sau chấn thương; ở trường hợp khác, bệnh có thể hình thành sau một thời gian dài.

Tiền sử phẫu thuật mắt cũng có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh, tùy loại phẫu thuật và tình trạng mắt.

3.5. Sử dụng corticosteroid kéo dài

Một số thuốc corticosteroid có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể khi sử dụng trong thời gian dài. Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào loại thuốc, liều dùng, thời gian sử dụng và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Không nên tự ý ngừng thuốc đang được kê đơn. Hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn lo ngại về tác dụng phụ của thuốc.

3.6. Hút thuốc và một số yếu tố khác

Hút thuốc có liên quan đến nguy cơ đục thủy tinh thể cao hơn. Uống quá nhiều rượu bia và tiền sử gia đình cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ.

Ngoài ra, trẻ em vẫn có thể bị đục thủy tinh thể bẩm sinh hoặc mắc phải do yếu tố di truyền, một số bệnh lý hay chấn thương.

4. Đục thủy tinh thể có nguy hiểm không?

Đục thủy tinh thể thường tiến triển chậm, nhưng có thể làm thị lực suy giảm ngày càng nhiều. Nếu ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đọc, đi lại, làm việc hoặc lái xe, bệnh có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và tăng nguy cơ té ngã.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật ngay. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ đục, khả năng nhìn, nhu cầu sinh hoạt và các bệnh lý mắt đi kèm để tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Nếu thị lực đột ngột giảm mạnh, đau mắt dữ dội, mắt đỏ nhiều hoặc xuất hiện chớp sáng và nhiều đốm đen mới, bạn cần được khám mắt khẩn cấp. Những biểu hiện này không nên mặc định là do đục thủy tinh thể.

5. Khi nào nên đi khám mắt?

Bạn nên sắp xếp khám mắt khi nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu như:

• Thị lực mờ dần và không cải thiện như mong đợi khi thay kính.
• Thường xuyên bị chói hoặc nhìn khó vào ban đêm.
• Màu sắc trông nhạt hơn trước.
• Khó đọc sách, xem tivi hoặc thực hiện công việc thường ngày.
• Có bệnh đái tháo đường, tiền sử chấn thương mắt hoặc những yếu tố nguy cơ khác.

Để xác định có bị đục thủy tinh thể hay không, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể kiểm tra thị lực và khám các cấu trúc bên trong mắt, thường bao gồm kiểm tra thủy tinh thể sau khi nhỏ thuốc giãn đồng tử khi cần thiết.

Việc đo thị lực hoặc đo độ kính đơn thuần không đủ để xác định chắc chắn bệnh.

6. Có thể phòng ngừa đục thủy tinh thể không?

Không phải mọi trường hợp đục thủy tinh thể đều có thể phòng ngừa. Tuy nhiên, một số thói quen có thể giúp bảo vệ mắt và giảm những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi:

• Bảo vệ mắt khỏi tia UV: Chọn kính râm có khả năng chống tia UV khi ra ngoài trời.
• Không hút thuốc: Hạn chế hoặc ngừng hút thuốc để bảo vệ sức khỏe tổng thể và sức khỏe mắt.
• Ăn uống cân bằng: Bổ sung rau xanh, trái cây và thực phẩm đa dạng trong chế độ ăn.
• Kiểm soát bệnh nền: Tuân thủ hướng dẫn điều trị nếu mắc đái tháo đường hoặc bệnh mạn tính khác.
• Bảo vệ mắt khi làm việc: Dùng kính bảo hộ phù hợp khi có nguy cơ bụi, mảnh vỡ hoặc va chạm.
• Khám mắt định kỳ: Đặc biệt quan trọng khi tuổi cao hoặc có yếu tố nguy cơ.

Hiện nay, phẫu thuật là phương pháp điều trị có hiệu quả để loại bỏ thủy tinh thể bị đục. Thuốc nhỏ mắt hoặc việc thay kính không thể làm thủy tinh thể đã đục trở lại trong suốt. Ở giai đoạn nhẹ, điều chỉnh ánh sáng và cập nhật kính có thể hỗ trợ sinh hoạt trong một thời gian, theo hướng dẫn của chuyên gia.

7. Kính Mắt COYA – Đồng hành cùng bạn chăm sóc thị lực

Nhìn mờ không phải lúc nào cũng do tăng độ kính. Đôi khi, đây có thể là dấu hiệu của những vấn đề cần được kiểm tra chuyên khoa.

Khi nhận thấy thị lực thay đổi, bạn nên chủ động kiểm tra mắt để tìm nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp. Nếu cần kiểm tra thị lực và tư vấn kính phù hợp với nhu cầu sử dụng, bạn có thể liên hệ Kính Mắt COYA.

Kính Mắt COYA – Hệ Thống Kính Mắt Thời Trang
📍 Địa chỉ: 75 Phan Châu Trinh, Đà Nẵng
📞 Điện thoại: 0905 39 1248

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế việc chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt.

Kết luận

Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể mất đi độ trong suốt, thường liên quan đến tuổi tác. Những dấu hiệu phổ biến gồm nhìn mờ, chói sáng, khó nhìn ban đêm và màu sắc kém tươi. Nhận biết sớm các thay đổi về thị lực và khám mắt đúng lúc sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe đôi mắt.