Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Tin tức
CƯỜM MẮT LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Cườm mắt là tên gọi quen thuộc của một số bệnh lý có thể khiến thị lực suy giảm, thường gặp nhất là cườm khô (đục thủy tinh thể) và cườm nước (glôcôm).
Hai bệnh lý này có biểu hiện ban đầu khá giống nhau, chẳng hạn như nhìn mờ hoặc nhìn kém. Tuy nhiên, nguyên nhân và phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau.
Đặc biệt, cườm nước có thể gây tổn thương dây thần kinh thị giác và dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không được phát hiện kịp thời.
Vậy cườm mắt là gì? Làm sao phân biệt cườm khô và cườm nước? Hãy cùng Kính mắt COYA tìm hiểu những kiến thức quan trọng dưới đây.
1. CƯỜM MẮT LÀ GÌ?
Cườm mắt không phải tên gọi của một bệnh duy nhất. Trong cách gọi thông thường, thuật ngữ này chủ yếu đề cập đến hai bệnh lý:
- Cườm khô: Là bệnh đục thủy tinh thể, xảy ra khi thủy tinh thể trong mắt mất dần độ trong suốt, khiến ánh sáng khó đi qua và hình ảnh trở nên mờ.
- Cườm nước: Là bệnh glôcôm (còn gọi là thiên đầu thống), gây tổn thương dây thần kinh thị giác, thường liên quan đến tình trạng nhãn áp tăng cao.
Thủy tinh thể là bộ phận nằm bên trong mắt, có chức năng hội tụ ánh sáng lên võng mạc. Khi bộ phận này bị đục, người bệnh thường nhìn mờ như có màn sương trước mắt.
Trong khi đó, glôcôm ảnh hưởng đến dây thần kinh thị giác – bộ phận truyền tín hiệu hình ảnh từ mắt lên não.
Điều quan trọng: Cườm khô và cườm nước là hai bệnh khác nhau. Người bệnh cần được khám chuyên khoa mắt để xác định chính xác tình trạng trước khi điều trị.
2. NGUYÊN NHÂN GÂY CƯỜM MẮT
Nguyên nhân gây cườm mắt phụ thuộc vào từng loại bệnh.
2.1. Nguyên nhân gây cườm khô
Cườm khô thường xuất hiện do quá trình lão hóa tự nhiên. Khi tuổi tác tăng lên, các protein bên trong thủy tinh thể thay đổi cấu trúc, khiến bộ phận này dần mất đi độ trong suốt.
Ngoài tuổi tác, một số yếu tố cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:
- Tuổi cao: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của đục thủy tinh thể.
- Bệnh tiểu đường: Đường huyết không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể.
- Chấn thương mắt: Va đập hoặc tổn thương mắt có thể khiến thủy tinh thể bị đục.
- Sử dụng thuốc corticoid kéo dài: Một số loại thuốc chứa corticoid có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể.
- Tiếp xúc nhiều với tia cực tím (UV): Tia UV có thể góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương mắt.
- Yếu tố bẩm sinh và di truyền: Một số trẻ có thể bị đục thủy tinh thể từ khi sinh ra hoặc trong quá trình phát triển.
2.2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây cườm nước
Cườm nước xảy ra khi dây thần kinh thị giác bị tổn thương. Tình trạng này thường liên quan đến sự mất cân bằng giữa quá trình sản xuất và thoát lưu thủy dịch bên trong mắt.
Nhãn áp tăng là một yếu tố nguy cơ quan trọng, nhưng không phải tất cả người bị glôcôm đều có nhãn áp cao.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
- Người lớn tuổi.
- Gia đình có người từng mắc glôcôm.
- Cận thị hoặc viễn thị ở mức độ cao.
- Nhãn áp cao.
- Giác mạc mỏng.
- Chấn thương hoặc một số bệnh lý tại mắt.
- Sử dụng corticoid kéo dài, đặc biệt khi không có sự theo dõi của bác sĩ.
3. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT CƯỜM MẮT
Cườm khô và cườm nước đều có thể gây nhìn mờ. Tuy nhiên, mỗi bệnh lại có những dấu hiệu đặc trưng riêng.
3.1. Dấu hiệu của cườm khô
Đục thủy tinh thể thường tiến triển chậm. Người bệnh có thể nhận thấy thị lực thay đổi qua thời gian với những biểu hiện như:
- Nhìn mờ dần, giống như có lớp sương che trước mắt.
- Nhạy cảm với ánh sáng, dễ bị chói khi đi ngoài trời.
- Khó nhìn rõ khi lái xe vào ban đêm.
- Nhìn một vật thành hai hình hoặc nhiều hình ở một mắt.
- Màu sắc trở nên nhạt hoặc ngả vàng.
- Đọc sách, xem điện thoại khó khăn hơn.
- Thường xuyên phải thay đổi độ kính nhưng vẫn không nhìn rõ.
3.2. Dấu hiệu của cườm nước
Cườm nước có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Nhiều người không nhận thấy bất thường cho đến khi thị trường đã bị tổn thương.
Các dấu hiệu có thể bao gồm:
- Nhìn mờ hoặc giảm thị lực.
- Tầm nhìn ngoại vi bị thu hẹp dần.
- Khó quan sát những vật nằm ở hai bên.
- Nhìn thấy quầng sáng quanh bóng đèn.
- Đau đầu hoặc khó chịu vùng mắt trong một số trường hợp.
Đặc biệt, glôcôm góc đóng cấp có thể xuất hiện đột ngột với các biểu hiện nghiêm trọng:
- Đau mắt dữ dội.
- Mắt đỏ.
- Nhìn mờ đột ngột.
- Nhìn thấy quầng sáng quanh đèn.
- Đau đầu, buồn nôn hoặc nôn.
Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa. Người bệnh cần đến bệnh viện ngay để được xử trí kịp thời.
4. PHÂN BIỆT CƯỜM KHÔ VÀ CƯỜM NƯỚC
Mặc dù đều có thể làm giảm thị lực, hai bệnh lý này khác nhau về bản chất và cách điều trị.
| Tiêu chí | Cườm khô | Cườm nước |
|---|---|---|
| Tên y khoa | Đục thủy tinh thể | Glôcôm |
| Bộ phận bị ảnh hưởng | Thủy tinh thể | Dây thần kinh thị giác |
| Nguyên nhân thường gặp | Lão hóa | Tổn thương dây thần kinh thị giác, thường liên quan đến nhãn áp |
| Biểu hiện | Nhìn mờ như có màn sương | Có thể mất dần tầm nhìn ngoại vi |
| Tiến triển | Thường từ từ | Âm thầm hoặc cấp tính |
| Điều trị chính | Phẫu thuật khi cần thiết | Thuốc, laser hoặc phẫu thuật tùy trường hợp |
Cườm khô có thể cải thiện thị lực đáng kể sau phẫu thuật nếu các bộ phận khác của mắt còn hoạt động tốt.
Ngược lại, tổn thương dây thần kinh thị giác do glôcôm thường không thể phục hồi. Việc điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát bệnh và ngăn tổn thương tiến triển thêm.
5. CÁCH ĐIỀU TRỊ CƯỜM MẮT HIỆU QUẢ
Không có một phương pháp điều trị chung cho tất cả các loại cườm mắt. Bác sĩ sẽ lựa chọn hướng xử trí dựa trên loại bệnh, mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người.
5.1. Điều trị cườm khô
Ở giai đoạn đầu, nếu thị lực chưa bị ảnh hưởng nhiều, bác sĩ có thể hướng dẫn người bệnh theo dõi và điều chỉnh kính phù hợp.
Khi thủy tinh thể đục làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, phẫu thuật thường là phương pháp điều trị chính.
Phẫu thuật Phaco là phương pháp phổ biến hiện nay.
Bác sĩ sử dụng năng lượng siêu âm để tán nhuyễn thủy tinh thể bị đục, sau đó lấy ra và thay thế bằng một thủy tinh thể nhân tạo phù hợp.
Sau phẫu thuật, thị lực thường được cải thiện nếu võng mạc, dây thần kinh thị giác và các bộ phận khác của mắt không có tổn thương nghiêm trọng.
5.2. Điều trị cườm nước
Mục tiêu điều trị glôcôm là kiểm soát nhãn áp và hạn chế tổn thương thêm cho dây thần kinh thị giác.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
- Thuốc nhỏ mắt: Giúp giảm sản xuất thủy dịch hoặc tăng khả năng thoát lưu thủy dịch.
- Điều trị laser: Hỗ trợ cải thiện đường thoát thủy dịch hoặc xử lý một số dạng glôcôm.
- Phẫu thuật: Được cân nhắc khi thuốc và laser không kiểm soát được bệnh hoặc khi tình trạng mắt cần can thiệp.
Người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám và sử dụng thuốc đúng hướng dẫn. Không tự ý ngừng thuốc ngay cả khi cảm thấy mắt đã nhìn rõ hơn.
6. CƯỜM MẮT CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?
Cườm mắt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp.
Đối với cườm khô, thủy tinh thể càng đục thì thị lực càng suy giảm. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc đi lại, đọc sách, nhận diện khuôn mặt và thực hiện các hoạt động hằng ngày.
Đối với cườm nước, nguy cơ đáng lo ngại hơn là tổn thương dây thần kinh thị giác không thể phục hồi. Nếu bệnh không được kiểm soát, người bệnh có thể mất dần thị trường và dẫn đến mù lòa.
Vì vậy, không nên chờ đến khi mắt nhìn mờ nghiêm trọng mới đi khám.
7. CÁCH PHÒNG NGỪA VÀ BẢO VỆ MẮT
Không phải tất cả trường hợp cườm mắt đều có thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, duy trì thói quen chăm sóc mắt khoa học có thể giúp giảm một số yếu tố nguy cơ.
Bạn nên thực hiện những điều sau:
Đeo kính chống tia UV khi ra ngoài
Sử dụng kính râm có khả năng chống tia UVA và UVB khi tiếp xúc với ánh nắng. Ưu tiên sản phẩm có thông số chống tia UV rõ ràng.
Người mắc tiểu đường, tăng huyết áp nên theo dõi sức khỏe định kỳ và kiểm soát bệnh theo hướng dẫn của bác sĩ.
Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt
Đặc biệt, không sử dụng thuốc chứa corticoid kéo dài khi chưa có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.
Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý
Bổ sung rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu vitamin, chất chống oxy hóa để hỗ trợ sức khỏe tổng thể và sức khỏe đôi mắt.
Hạn chế thuốc lá và các chất kích thích
Không hút thuốc lá và hạn chế những thói quen có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Khám mắt giúp phát hiện sớm những bất thường về thị lực, thủy tinh thể và nhãn áp. Đặc biệt, người lớn tuổi hoặc người có tiền sử gia đình mắc glôcôm nên chú ý kiểm tra mắt thường xuyên.
8. KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM MẮT?
Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để kiểm tra khi gặp những dấu hiệu sau:
- Mắt nhìn mờ kéo dài hoặc thị lực giảm dần.
- Thường xuyên bị chói mắt khi tiếp xúc với ánh sáng.
- Khó nhìn rõ vào ban đêm.
- Thấy quầng sáng quanh bóng đèn.
- Tầm nhìn hai bên bị thu hẹp.
- Thường xuyên phải thay đổi độ kính nhưng vẫn nhìn không rõ.
Đặc biệt, nếu xuất hiện đau mắt dữ dội, mắt đỏ, nhìn mờ đột ngột, đau đầu hoặc buồn nôn, cần đến bệnh viện ngay. Đây có thể là dấu hiệu của cơn glôcôm cấp hoặc một bệnh lý mắt nguy hiểm khác.
9. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ CƯỜM MẮT
Cườm mắt có chữa khỏi được không?
Tùy thuộc vào loại bệnh.
Cườm khô có thể được điều trị bằng phẫu thuật thay thủy tinh thể bị đục. Trong khi đó, cườm nước thường cần kiểm soát lâu dài để ngăn bệnh tiến triển. Phần thị lực đã mất do tổn thương dây thần kinh thị giác thường không thể phục hồi.
Cườm mắt có cần phẫu thuật không?
Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật ngay.
Đối với cườm khô, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật khi thị lực suy giảm và ảnh hưởng đến sinh hoạt. Với cườm nước, phương pháp điều trị có thể là thuốc nhỏ mắt, laser hoặc phẫu thuật tùy mức độ bệnh.
Người trẻ có bị cườm mắt không?
Có. Mặc dù thường gặp ở người lớn tuổi, cườm mắt vẫn có thể xuất hiện ở người trẻ do chấn thương, bệnh lý toàn thân, yếu tố bẩm sinh hoặc sử dụng một số loại thuốc kéo dài.
Đeo kính có chữa được cườm mắt không?
Kính thuốc có thể giúp cải thiện thị lực nếu người bệnh đồng thời có tật khúc xạ. Tuy nhiên, kính không thể làm thủy tinh thể đã đục trở lại trong suốt và cũng không điều trị được tổn thương dây thần kinh thị giác do glôcôm.
Cườm mắt có lây không?
Không. Cườm khô và cườm nước không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người này sang người khác.
KẾT LUẬN
Cườm mắt là cách gọi quen thuộc của hai bệnh lý quan trọng: cườm khô và cườm nước. Mặc dù đều có thể gây nhìn mờ, hai bệnh có nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và phương pháp điều trị khác nhau.
Cườm khô chủ yếu liên quan đến tình trạng thủy tinh thể mất độ trong suốt. Cườm nước lại gây tổn thương dây thần kinh thị giác và có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không được kiểm soát.
Vì vậy, khi nhận thấy mắt nhìn mờ, chói sáng hoặc có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bạn nên chủ động thăm khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân.
Kính mắt COYA khuyên bạn: Đừng chủ quan với những thay đổi nhỏ của thị lực. Khám mắt định kỳ, lựa chọn kính phù hợp và chăm sóc mắt đúng cách là những bước quan trọng giúp bảo vệ đôi mắt lâu dài.
