GHÈN MẮT LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH XỬ LÝ HIỆU QUẢ

Ghèn mắt là hiện tượng phổ biến mà hầu hết mọi người đều gặp phải, đặc biệt là vào buổi sáng sau khi thức dậy. Trong nhiều trường hợp, một lượng ghèn nhỏ là bình thường và không đáng lo ngại.

Tuy nhiên, nếu mắt đổ ghèn nhiều, ghèn đổi màu hoặc đi kèm các triệu chứng như đỏ mắt, đau nhức, ngứa và nhìn mờ, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về mắt.

Vậy ghèn mắt là gì, do đâu mà xuất hiện và cách xử lý như thế nào cho đúng? Hãy cùng Kính Mắt COYA tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Ghèn mắt là gì?

Ghèn mắt, còn gọi là gỉ mắt hoặc dử mắt, là chất tích tụ ở khóe mắt, mí mắt và chân lông mi.

Ghèn thường được hình thành từ chất nhầy tự nhiên, dầu, tế bào chết, bụi bẩn và các chất cặn trên bề mặt mắt.

Trong ngày, nước mắt và hoạt động chớp mắt giúp làm sạch bề mặt mắt. Khi ngủ, chúng ta không chớp mắt nên các chất này có thể tích tụ và khô lại, tạo thành ghèn.

Một lượng ghèn nhỏ, màu trắng hoặc vàng nhạt vào buổi sáng thường là hiện tượng sinh lý bình thường. Nếu ghèn xuất hiện nhiều bất thường hoặc kèm theo các dấu hiệu khó chịu, bạn nên chú ý theo dõi.

2. Ghèn mắt có những loại nào?

Có thể nhận biết ghèn mắt qua màu sắc và kết cấu. Tuy nhiên, chỉ dựa vào đặc điểm của ghèn thì không thể xác định chính xác bệnh lý mà mắt đang gặp phải.

2.1. Ghèn mắt màu trắng hoặc trong

Ghèn trắng, trong hoặc hơi dính có thể xuất hiện khi ngủ dậy. Đây thường là chất nhầy tự nhiên của mắt.

Tình trạng này cũng có thể gặp ở người bị khô mắt hoặc kích ứng nhẹ.

Nếu ghèn xuất hiện ít, dễ lau sạch và không kèm theo đau, đỏ mắt hay nhìn mờ, bạn có thể vệ sinh nhẹ nhàng và theo dõi.

2.2. Ghèn mắt màu vàng

Ghèn màu vàng nhạt có thể xuất hiện sau một đêm ngủ.

Tuy nhiên, nếu ghèn vàng đặc, xuất hiện nhiều và khiến hai mí mắt dính chặt khi thức dậy, tình trạng này có thể liên quan đến viêm kết mạc hoặc nhiễm trùng mắt.

Bạn nên đi khám nếu ghèn vàng kéo dài, tái phát hoặc đi kèm đỏ mắt, sưng mí và cảm giác đau rát.

2.3. Ghèn mắt màu xanh hoặc vàng xanh

Ghèn màu xanh hoặc vàng xanh, đặc và tiết ra nhiều có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm, trong đó có viêm kết mạc do vi khuẩn.

Nếu mắt có biểu hiện này, đặc biệt khi kèm theo đau, đỏ hoặc nhìn mờ, bạn nên được nhân viên y tế chuyên khoa mắt đánh giá.

Không nên tự mua thuốc kháng sinh nhỏ mắt khi chưa xác định nguyên nhân.

2.4. Ghèn mắt dạng nước

Ghèn dạng nước thường giống nước mắt tiết ra nhiều hơn bình thường.

Một số nguyên nhân có thể bao gồm:

  • Dị ứng với bụi, phấn hoa hoặc mỹ phẩm.
  • Kích ứng do khói, gió hoặc dị vật.
  • Viêm kết mạc do virus.
  • Khô mắt gây chảy nước mắt phản xạ.

Nếu tình trạng chảy nước mắt kéo dài hoặc đi kèm đỏ mắt, đau và nhạy cảm với ánh sáng, bạn nên đi kiểm tra.

2.5. Ghèn mắt kéo sợi

Ghèn mắt kéo sợi thường có dạng chất nhầy dai, có thể kéo thành sợi trắng hoặc trong.

Tình trạng này có thể liên quan đến khô mắt, viêm kết mạc dị ứng hoặc kích ứng bề mặt mắt.

Bạn không nên dùng tay kéo ghèn ra khỏi mắt vì thao tác này có thể gây tổn thương bề mặt mắt và làm tình trạng kích ứng nặng hơn.

Nếu ghèn kéo sợi xuất hiện thường xuyên, hãy đi khám để tìm nguyên nhân thay vì liên tục tự lấy ghèn.

Ghèn mắt là gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây ghèn mắt, cách nhận biết dấu hiệu bất thường, vệ sinh mắt đúng cách và khi nào cần đi khám.
Ghèn mắt là gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây ghèn mắt, cách nhận biết dấu hiệu bất thường, vệ sinh mắt đúng cách và khi nào cần đi khám.

3. Nguyên nhân gây ra ghèn mắt

Ghèn mắt xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp.

3.1. Quá trình tiết dịch tự nhiên của mắt

Mắt luôn có lớp nước mắt và chất nhầy giúp giữ ẩm, bảo vệ bề mặt nhãn cầu.

Khi ngủ, hoạt động chớp mắt dừng lại khiến chất nhầy, dầu và tế bào chết dễ tích tụ ở khóe mắt.

Đây là lý do nhiều người có một ít ghèn sau khi thức dậy.

3.2. Viêm kết mạc

Viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng bao phủ lòng trắng và mặt trong mí mắt.

Bệnh có thể do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng gây ra.

Các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Mắt đỏ.
  • Ngứa hoặc nóng rát.
  • Chảy nước mắt.
  • Xuất hiện ghèn bất thường.
  • Mí mắt sưng hoặc dính khi ngủ dậy.

Một số dạng viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn có thể lây lan. Vì vậy, bạn cần rửa tay thường xuyên và tránh dùng chung khăn mặt, gối hoặc đồ trang điểm.

3.3. Viêm bờ mi

Viêm bờ mi là tình trạng viêm ở vùng mép mí mắt, nơi có chân lông mi và các tuyến dầu.

Người mắc bệnh có thể xuất hiện vảy hoặc ghèn bám quanh chân lông mi, mí mắt đỏ, ngứa và có cảm giác cộm.

Nếu tình trạng tái phát thường xuyên, bạn nên khám chuyên khoa mắt để được hướng dẫn vệ sinh bờ mi và điều trị phù hợp.

3.4. Khô mắt

Khô mắt xảy ra khi mắt không được cung cấp đủ nước mắt hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh.

Tình trạng này có thể khiến mắt khô rát, cộm, nhìn mờ thoáng qua hoặc chảy nước mắt nhiều hơn bình thường.

Một số người còn xuất hiện chất nhầy dai, kéo sợi.

Việc sử dụng màn hình trong thời gian dài, môi trường điều hòa và một số loại thuốc có thể góp phần làm mắt khó chịu.

Ghèn mắt là gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây ghèn mắt, cách nhận biết dấu hiệu bất thường, vệ sinh mắt đúng cách và khi nào cần đi khám.
Ghèn mắt là gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây ghèn mắt, cách nhận biết dấu hiệu bất thường, vệ sinh mắt đúng cách và khi nào cần đi khám.

3.5. Dị ứng và kích ứng mắt

Bụi, phấn hoa, khói, mỹ phẩm hoặc các sản phẩm chăm sóc da có thể gây kích ứng mắt.

Khi đó, mắt có thể ngứa, chảy nước mắt và tiết chất nhầy nhiều hơn.

Nếu nghi ngờ do mỹ phẩm hoặc sản phẩm mới sử dụng, bạn nên ngừng tiếp xúc với tác nhân nghi ngờ và theo dõi. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên, hãy đi khám.

3.6. Sử dụng kính áp tròng không đúng cách

Đeo kính áp tròng quá thời gian khuyến nghị, vệ sinh không đúng hoặc ngủ khi vẫn đeo kính có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và nhiễm trùng mắt.

Nếu người đeo kính áp tròng bị đỏ mắt, đau, chảy ghèn bất thường hoặc nhìn mờ, cần tháo kính và tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời.

Nhiễm trùng giác mạc ở người đeo kính áp tròng có thể diễn tiến nghiêm trọng, vì vậy không nên chủ quan.

4. Cách xử lý ghèn mắt hiệu quả và an toàn

Cách xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra ghèn. Với ghèn thông thường sau khi ngủ dậy, bạn có thể vệ sinh nhẹ nhàng tại nhà.

4.1. Vệ sinh ghèn mắt đúng cách

Bạn có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Rửa tay sạch bằng xà phòng và nước.

Bước 2: Dùng gạc sạch hoặc khăn mềm sạch thấm nước ấm vừa phải.

Bước 3: Đặt nhẹ lên vùng mí mắt đang có ghèn để làm mềm phần ghèn khô.

Bước 4: Lau nhẹ nhàng phần ghèn ở mí mắt và chân lông mi. Không chà xát mạnh hoặc đưa khăn vào bề mặt nhãn cầu.

Bước 5: Nếu cần vệ sinh cả hai mắt, hãy dùng miếng gạc sạch riêng cho từng mắt.

Sau khi vệ sinh, rửa tay lại và giặt sạch khăn đã sử dụng.

Lưu ý: Không dùng tay bẩn để lấy ghèn, không cố kéo chất nhầy ra khỏi mắt và không tự ý nhỏ các loại thuốc không rõ thành phần.

4.2. Hạn chế dụi mắt

Dụi mắt có thể làm tăng kích ứng và đưa vi khuẩn từ tay lên bề mặt mắt.

Nếu mắt ngứa hoặc cộm, hãy rửa tay và vệ sinh nhẹ nhàng thay vì dụi mạnh.

Nếu cảm giác cộm kéo dài hoặc nghi có dị vật trong mắt, bạn nên đến cơ sở y tế để kiểm tra.

4.3. Giữ vệ sinh cá nhân

Nếu mắt có dấu hiệu viêm nhiễm, hãy:

  • Rửa tay thường xuyên.
  • Không dùng chung khăn mặt, gối hoặc đồ trang điểm.
  • Vệ sinh kính mắt và hộp đựng kính phù hợp.
  • Tránh chạm tay vào mắt.
  • Thay khăn mặt và vỏ gối thường xuyên.

Những thói quen này giúp hạn chế nguy cơ lây lan tác nhân gây bệnh trong trường hợp viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn.

4.4. Chăm sóc mắt khi sử dụng màn hình

Nếu thường xuyên làm việc với điện thoại hoặc máy tính, bạn nên nghỉ giải lao định kỳ, chớp mắt đầy đủ và tránh nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài.

Bạn cũng nên điều chỉnh ánh sáng và giữ khoảng cách nhìn phù hợp để giảm cảm giác mỏi, khô hoặc khó chịu ở mắt.

4.5. Điều trị theo nguyên nhân

Không phải trường hợp ghèn mắt nào cũng cần dùng thuốc.

  • Nếu do dị ứng: Bác sĩ có thể hướng dẫn cách tránh tác nhân gây dị ứng và lựa chọn phương pháp giảm triệu chứng phù hợp.
  • Nếu do khô mắt: Có thể cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt hoặc sử dụng nước mắt nhân tạo phù hợp.
  • Nếu do viêm bờ mi: Việc vệ sinh bờ mi đúng cách có thể là một phần trong kế hoạch chăm sóc.
  • Nếu do nhiễm trùng: Bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân và quyết định có cần dùng thuốc hay không.

Bạn không nên tự sử dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định chuyên môn.

5. Khi nào ghèn mắt là dấu hiệu nguy hiểm?

Một ít ghèn sau khi ngủ dậy thường không đáng lo. Tuy nhiên, bạn cần chú ý nếu ghèn xuất hiện nhiều, kéo dài hoặc đi kèm những triệu chứng bất thường.

Hãy đi khám mắt sớm nếu bạn có các dấu hiệu sau:

  • Ghèn vàng hoặc xanh xuất hiện nhiều.
  • Mắt đỏ, sưng mí hoặc đau rát.
  • Hai mí mắt thường xuyên dính chặt khi thức dậy.
  • Ghèn tái phát liên tục hoặc không cải thiện.
  • Chảy nước mắt nhiều, ngứa hoặc cộm kéo dài.

Cần được chăm sóc y tế khẩn cấp nếu có:

  • Đau mắt dữ dội.
  • Thị lực giảm đột ngột hoặc nhìn mờ không hết sau khi lau sạch ghèn.
  • Nhạy cảm với ánh sáng rõ rệt.
  • Mắt bị chấn thương hoặc nghi có dị vật gây tổn thương.
  • Đỏ mắt, đau hoặc chảy ghèn bất thường khi đang sử dụng kính áp tròng.

Những triệu chứng này có thể liên quan đến tình trạng nghiêm trọng hơn. Bạn không nên tự điều trị tại nhà hoặc chờ đợi quá lâu.

6. Cách phòng ngừa ghèn mắt bất thường

Để chăm sóc mắt tốt hơn, bạn nên duy trì những thói quen sau:

  • Rửa tay trước khi chạm vào vùng mắt.
  • Không dụi mắt bằng tay bẩn.
  • Vệ sinh mí mắt nhẹ nhàng khi cần thiết.
  • Không dùng chung khăn mặt, gối hoặc đồ trang điểm.
  • Vệ sinh và sử dụng kính áp tròng đúng hướng dẫn.
  • Nghỉ giải lao khi làm việc với màn hình trong thời gian dài.
  • Hạn chế tiếp xúc với khói, bụi và các tác nhân gây kích ứng.
  • Khám mắt khi có triệu chứng bất thường hoặc theo lịch được chuyên gia khuyến nghị.

Đặc biệt, hãy quan sát sự thay đổi về lượng ghèn, màu sắc và các triệu chứng đi kèm. Đây là những thông tin hữu ích giúp bác sĩ đánh giá tình trạng mắt.

7. Câu hỏi thường gặp về ghèn mắt

Ghèn mắt khi ngủ dậy có bình thường không?

Có. Một lượng ghèn nhỏ, màu trắng hoặc vàng nhạt sau khi ngủ dậy thường là hiện tượng bình thường do chất nhầy, dầu và tế bào chết tích tụ khi ngủ.

Nếu ghèn ra nhiều, có màu bất thường hoặc đi kèm đau, đỏ mắt và nhìn mờ, bạn nên đi khám.

Ghèn mắt màu vàng có phải bị nhiễm trùng không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Ghèn vàng nhạt có thể xuất hiện sau khi ngủ. Tuy nhiên, ghèn vàng đặc, tiết nhiều và khiến mí mắt dính chặt có thể liên quan đến viêm kết mạc hoặc nhiễm trùng.

Cần đánh giá thêm các triệu chứng đi kèm để xác định nguyên nhân.

Có nên tự lấy ghèn bằng tay không?

Không nên. Tay có thể mang vi khuẩn và làm tăng nguy cơ kích ứng hoặc nhiễm trùng. Bạn nên rửa tay sạch rồi dùng gạc sạch hoặc khăn mềm thấm nước ấm để lau nhẹ vùng mí mắt.

Ghèn mắt nhiều có ảnh hưởng đến thị lực không?

Bản thân ghèn không phải lúc nào cũng gây hại cho thị lực. Tuy nhiên, nguyên nhân gây ghèn như nhiễm trùng giác mạc hoặc một số bệnh lý khác có thể ảnh hưởng đến mắt nếu không được xử lý đúng cách.

Nếu ghèn đi kèm đau mắt, nhìn mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng, hãy đi khám sớm.

Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt để trị ghèn không?

Không nên tự dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid khi chưa xác định nguyên nhân. Mỗi tình trạng mắt có thể cần cách điều trị khác nhau. Sử dụng thuốc không phù hợp có thể làm chậm quá trình điều trị hoặc gây tác dụng không mong muốn.

8. Chăm sóc mắt và lựa chọn kính phù hợp tại Kính Mắt COYA

Đôi mắt cần được chăm sóc đúng cách mỗi ngày. Khi xuất hiện ghèn bất thường, việc theo dõi triệu chứng và tìm đúng nguyên nhân quan trọng hơn việc chỉ cố gắng loại bỏ ghèn.

Tại Kính Mắt COYA, khách hàng được hỗ trợ đo mắt miễn phí và tư vấn lựa chọn gọng kính, tròng kính phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Thông tin Kính Mắt COYA:

Lưu ý: Đo mắt và tư vấn chọn kính không thay thế việc khám, chẩn đoán hoặc điều trị các bệnh lý về mắt. Nếu bạn có dấu hiệu viêm nhiễm, đau mắt hoặc nhìn mờ, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra.

Kết luận

Ghèn mắt là hiện tượng phổ biến và thường bình thường khi chỉ xuất hiện với lượng nhỏ sau khi ngủ dậy. Tuy nhiên, ghèn tiết nhiều, đổi màu hoặc đi kèm đỏ mắt, đau nhức và nhìn mờ có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe mắt.

Để xử lý an toàn, hãy vệ sinh mí mắt nhẹ nhàng, giữ tay sạch, tránh dụi mắt và không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt. Khi triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Kính Mắt COYA – Hệ Thống Kính Mắt Thời Trang!

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat hỗ trợ
Chat ngay